بیت‌الله عبداللهی نماینده مردم اهر و هریس در مجلس، نایب‌رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور و عضو کمیسیون اقتصاد دیجیتال مجلس شورای اسلامی است که با حضور در دفتر خبرگزاری تسنیم نمایندگی آذربایجان شرقی ضمن بازدید از تحریریه این خبرگزاری به سؤالات خبرنگاران تسنیم پاسخ گفت.

مشروح بخش اول گفت‌وگوی تفصیلی بیت‌الله عبدالهی نایب‌رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی را با خبرنگاران خبرگزاری تسنیم را در زیر می‌خوانید؛

تسنیم : این روزها بحث بررسی طرح استانی شدن انتخابات مجلس در کمیسیون شما مطرح است لطفاً توضیح دهید این طرح چه مزیت‌هایی دارد و اکنون در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

عبدالهی: طرح استانی شدن انتخابات مجلس که در مجلس مطرح است صرفاً استانی نیست بلکه شهرستانی و استانی شدن مطرح است ولی قالبش استانی است و هنوز معلوم نیست که در ادامه بررسی‌ها و صحن علنی مجلس چه بلایی بر سرش بیاورند ولی در طرح فعلی اگر کاندیدایی بتواند در حوزه شهرستانی که ثبت‌نام کرده ۱۰ درصد آرای مأخوذه شهرستان را کسب کند و در استان بیشترین آراء را کسب کند می‌تواند به‌عنوان نماینده حوزه انتخابیه و استان به مجلس شورای اسلامی راه یابد.

برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی معتقدند که انتخابات مجلس یک‌باره استانی شود و برخی دیگر از نمایندگان نیز با این طرح مخالف‌اند، در مجموع یک‌فوریت طرح استانی شدن انتخابات مجلس توانست رأی اکثریت نمایندگان را به دست بیاورد و بررسی این طرح در کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس به‌خوبی پیش می‌رود که نشان می‌دهد اکثر نمایندگان با استانی شدن انتخابات مجلس موافق هستند.

اکثر نمایندگان شهرهای کوچک با استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی مخالفت می‌کنند، موافقان این طرح معتقدند وقت نمایندگان در شرایط فعلی صرف مسائل خرد و جزئی می‌شود و با این حساب نمی‌توانند به مسائل کشور بپردازند و در مورد طرح‌ها و لایحه‌ها نمی‌توانند زمانی برای مطالعه آن صرف کنند اما اگر انتخابات استانی شود نمایندگان می‌توانند به مسائل کشوری هم بپردازند.

بنده خودم طرفدار انتخابات استانی مجلس هستم و با نظر موافقان هم‌نظر هستیم البته نمی‌گوییم مسائل و مشکلات جزئی در شهرستان‌ها نیست ولی عمده مشکلات از بی‌توجهی به مسائل کلان کشور ناشی می‌شود.

با استانی شدن انتخابات مجلس احزاب بیش از گذشته در کشور جان می‌گیرد و باعث می‌شود تا احزاب برنامه ارائه دهند و همین امر زمینه را برای پاسخگویی احزاب فراهم می‌کند اگر شرایط فعلی را مقایسه کنیم می‌بینیم با وجود اینکه احزاب وجود دارند و نماینده معرفی می‌کنند اگر نمایندگان احزاب عملکرد قابل دفاعی نداشت خود را ملزم به پاسخگویی نمی‌دانند و طرح استانی شدن انتخابات می‌تواند احزاب را ملزم به پاسخگویی کتبی و شفاهی کند.

بنا به برداشت بنده اگر انتخابات مجلس شورای اسلامی استانی شود کاهش تخلفات انتخاباتی را در پی خواهد داشت، حال اگر قبول کنیم یا نکنیم بخشی از انتخابات ما به پول‌های کثیف آلوده است و این افراد که پول‌های کثیف را وارد کارزار انتخاباتی می‌کنند دیگر نمی‌توانند در انتخابات استانی تأثیرگذار باشند.

یکی دیگر از آسیب‌های انتخاباتی ما در استان، شهرستان‌ها و حتی کشور این است که عده‌ای از سادگی مردم سوءاستفاده کرده و عوام‌فریبی می‌کنند ولی با استانی شدن انتخابات مجلس این فرصت‌ها از افراد سوءاستفاده گر گرفته می‌شود و می‌توان گفت افرادی درستکار به مجلس راه می‌یابند و از طرفی هم این طرح موجب می‌شود تا نمایندگان باسابقه و دارای قدرت تصمیم‌گیری در عرصه‌های مختلف به مجلس برود به‌طور مثال در بین نمایندگان کسانی هستند که هیچ سررشته‌ای از حوزه‌های قانون‌گذاری، سیاسی، اجرایی و … ندارند و همین امر موجب می‌شود تا در مجلس کارایی آن‌ها کمتر باشد.

کاهش مسائل قومی و قبلی‌های و اتحاد نمایندگان مجلس با استانی شدن انتخابات در راستای پیگیری مسائل و مشکلات حوزه انتخابیه اصلی و فرعی را می‌توان از مزیت‌های این طرح دانست، برخی معتقدند که با استانی شدن انتخابات مجلس نمایندگان کمتر به شهرستان‌ها می‌روند اما من اعتقادی به این بهانه‌تراشی‌ها ندارم و از این افراد سؤال می‌کنم که کدام نماینده‌ای مردمانش را فراموش می‌کند؟

بنده کاهش مشارکت مردم در انتخابات مجلس با استانی شدن انتخابات را قبول ندارم بلکه این مهم باعث افزایش مشارکت مردم نیز می‌شود و رقابت خوبی شکل می‌گیرد چراکه مگر مردم بعد از انتخابات ریاست جمهوری و مجلس خبرگان رهبری با منتخبان ارتباط مستقیمی دارند که در این دو انتخابات به‌صورت پرشور شرکت می‌کنند؟

یکی دیگر موارد مطرح‌شده در رابطه با استانی انتخابات مجلس، برگزاری دو دوره آزمایشی استانی – شهرستانی انتخابات مجلس شورای اسلامی است و بر اساس نتایج آن درباره آینده طرح استانی شدن انتخابات مجلس تصمیم‌گیری شود

تسنیم : زمان تبلیغات کاندیداها در طرح استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی چند روز تعیین‌شده است؟

عبدالهی: در حال حاضر ۱۰ روز زمان برای کاندیداها در انتخابات استانی مجلس تعیین‌شده است ولی چون بررسی‌ها هنوز ادامه دارد احتمالاً تغییرات هم در این بخش اعمال شود.

تسنیم : طرح استانی شدن انتخابات مجلس سال‌های پیش مطرح بود اما به خاطر ایرادات شورای نگهبان کنار گذاشته شد حال چه شد که نمایندگان دوباره تصمیم به تصویب این طرح گرفتند؟

عبدالهی: البته در گذشته درست که شورای نگهبان ایراداتی گرفته بود اما نگفته بودند طرح استانی شدن انتخابات به‌کل کنار گذاشته شود این مجلس بود که وقت لازم برای رفع ایرادات شورای نگهبان صرف نکرده بود و اکنون چون فرصت باقیست طرح بررسی می‌شود تا در اسرع وقت به صحن علنی مجلس برود و اگر باز ایراداتی داشت از فرصت باقی‌مانده برای رفع ایرادات استفاده کنیم.

تسنیم : طرح استانی شدن انتخابات مجلس اکنون در چه مرحله‌ای از بررسی‌ها قرار دارد و پیش‌بینی می‌کنید تا چه مدت دیگر به صحن علنی مجلس شورای اسلامی راهی شود؟

عبدالهی: اکنون تقریباً طرح استانی شدن انتخابات مجلس روزهای آخر بررسی‌ها را در کمیسیون شوراها سپری می‌کند و به لحاظ این‌که در تلاش هستیم تا تأخیری صورت نگیرد تا پایان بررسی در دستور کار کمیسیون فوق‌الذکر قرار گرفته است.

از بندهای اصلاح‌شده طرح استانی شدن انتخابات مجلس می‌توان گفت که باید کاندیداها متولد حوزه انتخابیه باشند یا حداقل ۵ سال سکونت دائم در حوزه انتخابیه داشته باشد و یا این‌که سابقه نمایندگی مجلس داشته باشد، این‌ها شرایط کسانی است که می‌توانند در انتخابات استانی مجلس ثبت‌نام کنند.

تسنیم : با تصویب طرح استانی شدن انتخابات مجلس و تبدیل آن به قانون به‌طور مثال مردم آذربایجان شرقی که ۱۹ نماینده دارند می‌توانند به ۱۹ نفر رأی دهند؟

عبدالهی: بله می‌توانند به ۱۹ نفر رأی دهند و هر کاندیدایی ۱۰ درصد آرای شهرستان و بیشترین رأی را در استان کسب کند در بین ۱۹ نماینده آذربایجان شرقی قرار می‌گیرد.

تسنیم : بر اساس ارزیابی‌ها با استانی شدن انتخابات مجلس شناخت مردم از کاندیداها به نظر شما کمی سخت‌تر نمی‌شود؟

عبدالهی: بلکه کمی سخت‌تر می‌شود این را قبول داریم، من هم سؤال دارم مثلاً در تبریز تعدادی در انتخابات مجلس ثبت‌نام کنند مگر مردم تبریز همه کاندیداها را می‌شناسند یا در تهران نیز همین‌طور مردم که ۳۰ نفر در تهران راهی مجلس می‌کنند مگر همه آن‌ها را می‌شناسند و از طرفی قانون تعیین کرده که کاندیداها باید متولد حوزه انتخابیه باشند و یا حداقل ۵ سال سکونت دائم داشته باشند با این وجود مردم باز هم کاندیداها را نخواهند شناخت؟ تا به حال کدام‌یک از رأی‌دهندگان از سابقه نمایندگانشان اطلاع داشتند اکثراً بر حسب آشنایی رأی داده‌اند در مجموع هر دو معایب و مزایای خود را دارند ولی با استانی شدن انتخابات مجلس دیگر ورود پول‌های کثیف و توزیع مواد غذایی در مناطق شهری و روستایی کمتر می‌شود.

در انتخابات فعلی می‌توان گفت توزیع پول بین فقرا، مساجد، هیئت‌های مذهبی و توزیع غذای گرم نیز خرید آراء محسوب می‌شود اما از نوع دیگر، این آسیب‌ها اصولاً دم انتخابات بیشتر دیده می‌شود و چون قانون ضعف‌های زیادی دارد با این افراد فرصت‌طلب برخوردهایی انجام نمی‌شود اما در انتخابات این روش‌ها تأثیر می‌گذارد، توصیه‌ام به مردم این است که وقتی کسی بی‌حساب و کتاب پول خرج می‌کند وقتی به مجلس راه یافت به فکر بازگرداندن پول‌های خرج شده‌اش خواهد بود و فساد از اینجا آغاز می‌شود.

منبع: تسنیم